Đây là biện pháp được khuyên nhiều nhất khi đau họng, và cũng là biện pháp bị làm sai nhiều nhất. Người ta pha quá mặn, súc quá nhanh, hoặc súc ở miệng mà không tới được họng. Bài này nói cụ thể từng bước.
Nó giúp được gì
Súc nước muối giúp làm sạch vùng họng, làm dịu cảm giác rát, và giảm bớt sự khó chịu tạm thời. Nó không tiêu diệt nguyên nhân gây bệnh và không thay thế điều trị khi cần. Hãy coi đây là biện pháp hỗ trợ dễ chịu, không phải thuốc chữa.
Pha thế nào
Dùng nước ấm vừa phải, không nóng. Cho một lượng muối nhỏ vào và khuấy tan hoàn toàn. Nguyên tắc: nước chỉ hơi mặn, tương tự vị nước canh nhạt. Nếu bạn thấy rát khi ngậm thì đó là quá mặn.
Nếu không chắc, hãy dùng nước muối sinh lý mua sẵn ở nhà thuốc và hỏi dược sĩ loại phù hợp.
Vì sao không nên pha đặc
Đây là sai lầm phổ biến nhất, xuất phát từ suy nghĩ mặn hơn thì sạch hơn. Thực tế nước quá mặn hút nước từ niêm mạc, gây khô và kích thích, làm bạn rát hơn sau khi súc. Đậm không tốt hơn, chỉ khó chịu hơn.
Súc thế nào cho tới họng
- Ngậm một ngụm vừa phải, đừng ngậm đầy miệng.
- Ngửa đầu ra sau vừa phải.
- Phát ra âm thanh khò khè nhẹ để nước chạm được vùng họng.
- Giữ khoảng vài chục giây rồi nhổ ra.
- Lặp lại vài ngụm cho tới khi hết cốc.
Điểm quan trọng nhất là bước phát âm thanh. Nếu bạn chỉ súc trong khoang miệng rồi nhổ, nước chưa tới được nơi đang đau.
Nhổ ra, không nuốt
Không nuốt nước đã súc. Với người phải hạn chế muối vì bệnh lý, điều này càng quan trọng. Nếu bạn có bệnh tim, thận hoặc tăng huyết áp, hãy hỏi bác sĩ trước khi áp dụng thường xuyên.
Vì sao nên súc sau khi ngủ dậy
Qua một đêm, họng thường khô nhất và dịch tích lại nhiều nhất, nhất là nếu bạn thở bằng miệng. Súc vào buổi sáng giúp làm sạch và làm dịu ngay lúc khó chịu nhất trong ngày. Súc trước khi ngủ thì giúp những giờ đầu của đêm dễ chịu hơn.
Bao nhiêu lần một ngày
Vài lần là đủ, đặc biệt là sau khi ngủ dậy và trước khi đi ngủ. Súc liên tục cả ngày không làm bạn khỏi nhanh hơn mà có thể gây kích thích do tiếp xúc muối quá nhiều.
Nước ấm hay nước nguội
Ấm vừa phải thường dễ chịu hơn. Tuyệt đối không dùng nước nóng, vì có thể gây bỏng niêm mạc vốn đang tổn thương.
Với trẻ em
Chỉ áp dụng khi trẻ đã đủ lớn để ngậm và nhổ ra mà không nuốt, thường là từ tuổi đi học trở lên tuỳ từng trẻ. Với trẻ nhỏ hơn, đừng áp dụng vì nguy cơ sặc. Hãy hỏi bác sĩ nhi về cách chăm sóc phù hợp với tuổi của con.
Người phải hạn chế muối
Người có tăng huyết áp, bệnh tim hoặc bệnh thận thường được dặn hạn chế muối trong ăn uống. Việc súc rồi nhổ ra thì lượng muối vào cơ thể rất ít, nhưng nếu bạn thuộc nhóm này và định súc thường xuyên, hãy hỏi bác sĩ một câu cho yên tâm.
Với người sau phẫu thuật vùng miệng họng
Làm theo đúng hướng dẫn của bác sĩ đã mổ, kể cả về loại dung dịch và cách súc. Đừng tự áp dụng cách thông thường trong giai đoạn này.
Những sai lầm thường gặp
- Pha quá mặn.
- Dùng nước quá nóng.
- Súc quá nhanh, chưa tới họng.
- Nuốt nước đã súc.
- Súc quá nhiều lần trong ngày.
- Dùng muối hạt to không tan hết.
- Pha sẵn để cả ngày trong cốc mở.
Với ý cuối, hãy pha mỗi lần một cốc. Nước pha sẵn để lâu không còn sạch.
Có thể kết hợp với rửa mũi
Nếu bạn nghẹt mũi và phải thở bằng miệng, việc rửa mũi bằng nước muối sinh lý có thể giúp nhiều hơn cả súc họng, vì nó xử lý nguyên nhân làm họng khô. Hỏi dược sĩ về dụng cụ và cách làm đúng.
Đừng dùng thay cho việc đi khám
Súc nước muối làm bạn dễ chịu hơn, nhưng nó không thay được việc đi khám khi có dấu hiệu nặng: khó thở, khó nuốt nhiều, sốt cao kéo dài, sưng một bên, hoặc đau không đỡ sau khoảng một tuần.
Đừng thêm thứ khác vào nước súc
Có nhiều công thức truyền miệng thêm chanh, giấm, hoặc các chất khác. Những thứ có tính acid mạnh có thể gây kích thích niêm mạc đang tổn thương. Hãy giữ đơn giản, hoặc hỏi dược sĩ nếu muốn dùng một sản phẩm súc họng chuyên dụng.
Tóm lại
Pha loãng vừa phải chỉ hơi mặn, dùng nước ấm không nóng, ngửa đầu và phát âm thanh để nước tới được họng, giữ vài chục giây rồi nhổ ra. Vài lần mỗi ngày là đủ. Đừng pha đặc, đừng nuốt, và đừng dùng nó để thay cho việc đi khám khi cần.
Câu hỏi thường gặp
Pha đặc hơn có hiệu quả hơn không?
Không. Nước muối quá mặn gây kích thích và làm khô niêm mạc, khiến bạn khó chịu hơn. Hãy pha loãng vừa phải, chỉ hơi mặn là đủ.
Nên súc mấy lần một ngày?
Vài lần trong ngày là hợp lý, nhất là sau khi ngủ dậy và trước khi đi ngủ. Súc quá nhiều lần không tăng hiệu quả mà có thể gây kích thích.
Trẻ em có súc miệng nước muối được không?
Chỉ khi trẻ đã đủ lớn để biết ngậm và nhổ ra mà không nuốt. Với trẻ nhỏ chưa làm được điều đó, đừng áp dụng vì nguy cơ sặc.
Có nên dùng nước muối sinh lý mua sẵn không?
Được và tiện, nhất là khi bạn không chắc về cách pha. Hỏi dược sĩ loại phù hợp cho việc súc họng.