Sau khi cắt amidan: hồi phục và những điều nên biết trước

Nhiều người bước vào ca mổ này với hình dung rằng đây là tiểu phẫu nhẹ nhàng, rồi bất ngờ vì giai đoạn hồi phục. Biết trước không làm bạn bớt đau, nhưng làm bạn chuẩn bị đúng và không hoảng khi mọi thứ diễn ra như dự kiến.

Điều nên biết trước

Đau sau cắt amidan thường kéo dài hơn người ta tưởng, và với nhiều người thì nó nặng lên trong vài ngày giữa trước khi bắt đầu đỡ. Đây là diễn biến thường gặp chứ không phải dấu hiệu có gì sai. Hãy hỏi bác sĩ mốc cụ thể và sắp xếp nghỉ đủ dài.

Ưu tiên số một: uống đủ nước

Đây là lời dặn quan trọng nhất trong toàn bộ giai đoạn hồi phục. Người bệnh ngại nuốt nên uống ít, dẫn tới mất nước, và mất nước lại làm đau nhiều hơn cùng vết mổ lâu lành hơn.

Uống từng ngụm nhỏ liên tục suốt cả ngày. Đặt nhắc nhở nếu cần. Với trẻ, người lớn phải chủ động cho uống thay vì chờ trẻ đòi.

Ăn uống

Làm theo hướng dẫn cụ thể của bác sĩ đã mổ, vì chỉ dẫn khác nhau tuỳ kỹ thuật và tuỳ người. Nguyên tắc chung là đồ mềm, mát hoặc nguội, dễ nuốt, tránh đồ cứng sắc cạnh, đồ quá nóng, quá cay và quá chua.

Giảm đau

Dùng đúng thuốc và đúng lịch bác sĩ đã kê. Đừng chờ tới khi đau dữ dội mới uống, vì giữ mức đau ổn định dễ hơn nhiều so với dập một cơn đau đã lên cao. Nếu đau không kiểm soát được bằng thuốc đã kê, hãy báo bác sĩ thay vì tự tăng liều.

Đau tai

Rất thường gặp sau mổ vùng họng và thường không có nghĩa là tai bị vấn đề. Nếu bạn lo, hãy hỏi trong buổi tái khám. Nhưng nếu kèm chảy dịch từ tai hoặc sốt, hãy liên hệ sớm.

Hơi thở có mùi và mảng trắng ở vùng mổ

Trong quá trình lành, vùng mổ có thể xuất hiện lớp phủ màu trắng hoặc vàng nhạt và hơi thở có mùi. Đây thường là một phần của quá trình lành bình thường. Đừng cố chà hay lấy ra. Nếu bạn không chắc, hãy hỏi bác sĩ.

Dấu hiệu phải quay lại ngay

• Chảy máu từ miệng, khạc hoặc nôn ra máu tươi.
• Không uống được nước.
• Sốt cao.
• Đau tăng dữ dội không kiểm soát được.
• Khó thở.
• Dấu hiệu mất nước: tiểu rất ít, chóng mặt, mệt nhiều.

Chảy máu là nhóm quan trọng nhất. Hãy hỏi bác sĩ trước khi ra viện về mốc thời gian nào là nguy cơ cao nhất và phải liên hệ ai.

Số liên hệ ngoài giờ

Đừng rời bệnh viện mà không có số gọi được vào ban đêm và cuối tuần. Với biến chứng chảy máu, việc liên hệ được sớm là yếu tố quan trọng.

Những việc nên tránh trong giai đoạn hồi phục

• Vận động mạnh, nâng vật nặng theo mốc bác sĩ dặn.
• Đằng hắng mạnh, khạc mạnh.
• Hút thuốc và ở gần khói thuốc.
• Rượu bia.
• Đồ ăn cứng, sắc cạnh.
• Nơi đông người trong những ngày đầu, để tránh nhiễm bệnh.

Nghỉ bao lâu

Hỏi bác sĩ mốc cụ thể rồi cộng thêm vài ngày dự phòng, vì tốc độ hồi phục mỗi người mỗi khác. Với trẻ, hãy hỏi cả về việc khi nào đi học lại được và khi nào tham gia hoạt động thể chất được.

Đi tái khám đúng hẹn

Đây là phần của ca mổ chứ không phải phần thêm. Bác sĩ đánh giá quá trình lành và phát hiện sớm những điều bạn không nhận ra. Đừng bỏ vì thấy đã ổn.

Với trẻ em

Trẻ sau mổ thường ngại uống vì đau, và đây là rủi ro lớn nhất. Hãy chủ động cho uống từng ít một, thường xuyên, bằng thứ trẻ chịu uống. Theo dõi số lần tiểu và mức tỉnh táo. Ghi lại từng liều thuốc đã cho để không nhầm khi nhiều người cùng chăm.

Đưa con quay lại ngay nếu thấy máu trong nước bọt, trẻ không uống được, li bì, hoặc sốt cao.

Chuẩn bị nhà trước ngày mổ

• Mua sẵn đồ ăn mềm và đồ uống trẻ hoặc bạn thích.
• Chuẩn bị gối để nằm hơi cao.
• Lấy thuốc theo đơn trước, không đợi hôm sau mới đi mua.
• Sắp xếp người ở cùng trong những ngày đầu.
• Lưu số liên hệ ngoài giờ vào danh bạ.

Giai đoạn nản lòng

Khoảng giữa của quá trình hồi phục là lúc nhiều người thấy nản nhất: vẫn đau, ăn uống khó, mệt, và chưa thấy cải thiện. Đây là giai đoạn bình thường và sẽ qua. Biết trước giúp bạn không nghĩ rằng có gì sai.

Tóm lại

Uống đủ nước là ưu tiên số một, dùng thuốc giảm đau đúng lịch chứ đừng chờ đau dữ dội, ăn theo hướng dẫn của bác sĩ đã mổ, và thuộc danh sách dấu hiệu phải quay lại ngay, đặc biệt là chảy máu. Xin số liên hệ ngoài giờ trước khi rời bệnh viện và đi tái khám đủ.

Câu hỏi thường gặp