Sỏi amidan và hơi thở có mùi: chuyện thường gặp mà ít ai nói

Bạn ho nhẹ và một hạt nhỏ màu trắng vàng bật ra, có mùi rất khó chịu. Hoặc bạn soi gương thấy những chấm trắng nằm trong các hốc amidan. Đây là tình trạng rất phổ biến, ít được nói tới vì ngại, và phần lớn là lành tính.

Sỏi amidan là gì

Bề mặt amidan có nhiều hốc nhỏ. Theo thời gian, vụn thức ăn, tế bào bong ra và vi khuẩn tích lại trong các hốc đó, cô đặc dần thành những hạt cứng nhỏ. Chúng có mùi vì quá trình phân huỷ diễn ra ở đó.

Triệu chứng thường gặp

• Hơi thở có mùi dai dẳng dù vệ sinh răng miệng tốt.
• Cảm giác vướng như có gì ở cổ họng.
• Thấy chấm trắng vàng trong hốc amidan khi soi gương.
• Thỉnh thoảng ho ra một hạt nhỏ có mùi.
• Hơi khó chịu khi nuốt.
• Đôi khi đau nhẹ lan lên tai.

Ai hay bị

Người có amidan nhiều hốc sâu, người từng viêm amidan nhiều lần, người hay khô miệng, và người có vệ sinh răng miệng chưa tốt. Đây không phải dấu hiệu của việc ở bẩn, và rất nhiều người sạch sẽ vẫn bị.

Những việc tuyệt đối không nên làm

• Dùng tăm, kẹp, vật nhọn để khều ra.
• Dùng đầu bàn chải cứng chà mạnh vào amidan.
• Dùng vòi nước áp lực mạnh xịt thẳng vào họng.
• Cố nặn bằng móng tay.

Những cách này dễ gây trầy xước, chảy máu và nhiễm trùng, và có thể đẩy sỏi vào sâu hơn. Vùng này rất dễ tổn thương.

Những việc an toàn có thể thử

• Súc họng bằng nước muối loãng đều đặn.
• Uống đủ nước để miệng không khô.
• Vệ sinh răng miệng kỹ, gồm cả chải lưỡi nhẹ nhàng.
• Dùng chỉ nha khoa để giảm vụn thức ăn.
• Hạn chế hút thuốc và rượu bia.
• Súc miệng sau khi ăn, nhất là sau bữa nhiều đạm và sữa.

Với nhiều người, những việc này làm giảm rõ tần suất và mùi.

Khi muốn được xử lý triệt để hơn

Hãy đi khám tai mũi họng. Bác sĩ có thể lấy sỏi một cách an toàn và tư vấn các phương án nếu tình trạng lặp lại nhiều. Đây là việc nên để người có chuyên môn làm chứ không phải tự xoay xở tại nhà.

Khi nào cần đi khám

• Đau tăng dần, nhất là lệch một bên.
• Sưng rõ một bên amidan.
• Sốt.
• Nuốt vướng tăng dần hoặc nuốt nghẹn.
• Chảy máu từ vùng amidan.
• Hạch cổ to, chắc, không đau, không nhỏ lại.
• Sụt cân không rõ lý do.

Những dấu hiệu này cần được đánh giá, không nên tự quy cho sỏi amidan.

Hơi thở có mùi không chỉ do sỏi

Nếu bạn đã xử lý sỏi mà mùi vẫn còn, hãy tìm nguyên nhân khác. Các nguồn thường gặp gồm bệnh nha chu, sâu răng, khô miệng, chảy dịch mũi sau, viêm xoang, và một số vấn đề tiêu hoá. Khám nha khoa và tai mũi họng là hai bước hợp lý để bắt đầu.

Khô miệng là yếu tố hay bị bỏ qua

Nước bọt có vai trò làm sạch tự nhiên. Khi miệng khô do thở bằng miệng, do một số thuốc, hoặc do uống ít nước, mùi dễ xuất hiện hơn và sỏi cũng dễ hình thành hơn. Nếu bạn thường xuyên khô miệng, hãy nói với bác sĩ, nhất là khi đang dùng nhiều thuốc.

Về chuyện cắt amidan vì sỏi

Cắt loại bỏ nơi sỏi hình thành, nhưng đây vẫn là một phẫu thuật với rủi ro và thời gian hồi phục. Nó chỉ được cân nhắc khi triệu chứng ảnh hưởng đáng kể tới chất lượng sống và các biện pháp khác không hiệu quả. Hãy để bác sĩ chuyên khoa đánh giá.

Đừng để nó ảnh hưởng tới tinh thần

Hơi thở có mùi ảnh hưởng tới sự tự tin và nhiều người ngại nói ra, kể cả với bác sĩ. Đây là tình trạng rất phổ biến và có cách xử lý. Hãy nói thẳng khi đi khám, vì bác sĩ không thể giúp nếu không biết bạn đang lo về điều gì.

Nhờ người thân nói thật

Người ta rất khó tự đánh giá hơi thở của mình. Nếu bạn lo lắng, hãy nhờ một người thân nói thật. Điều này giúp bạn biết vấn đề có thật tới mức nào thay vì lo dựa trên cảm giác.

Kiên trì với các biện pháp cơ bản

Súc họng đều đặn, uống đủ nước, vệ sinh răng miệng kỹ. Những việc này cần làm liên tục chứ không phải một hai ngày. Hãy cho chúng vài tuần trước khi kết luận là không hiệu quả.

Tóm lại

Sỏi amidan hình thành trong các hốc và phần lớn lành tính. Đừng dùng vật nhọn để tự lấy. Hãy súc họng bằng nước muối loãng, uống đủ nước, vệ sinh răng miệng kỹ, và đi khám tai mũi họng nếu muốn xử lý triệt để hoặc khi có dấu hiệu bất thường.

Câu hỏi thường gặp