Mùa lạnh và giao mùa: chuẩn bị cho cả nhà

Cứ tới giao mùa là nhà lại có người ốm, rồi lần lượt lây sang nhau trong hai tuần. Phần lớn chuyện đó không tránh được hoàn toàn, nhưng có thể giảm bớt và có thể bớt lộn xộn nếu chuẩn bị trước.

Vì sao mùa này hay ốm hơn

Không phải vì lạnh làm bạn bệnh. Nguyên nhân thực tế là: mọi người ở trong nhà nhiều hơn nên tiếp xúc gần hơn, phòng đóng kín ít thông thoáng, không khí khô hơn làm niêm mạc dễ kích thích, và một số tác nhân lưu hành mạnh hơn theo mùa.

Chuẩn bị trước mùa

• Hỏi bác sĩ về các mũi tiêm phù hợp cho từng thành viên.
• Rà soát tủ thuốc, bỏ thứ hết hạn.
• Kiểm tra nhiệt kế còn hoạt động không.
• Chuẩn bị máy tạo ẩm hoặc phương án giữ ẩm cho phòng ngủ.
• Vệ sinh lưới lọc điều hoà.
• Giặt chăn ga đã cất lâu trước khi dùng lại.

Tủ thuốc gia đình nên có gì

• Nhiệt kế.
• Nước muối sinh lý để rửa mũi.
• Bông, gạc, băng, dung dịch sát khuẩn vết thương.
• Các thuốc thông thường mà bạn đã hỏi dược sĩ và biết cách dùng.
• Danh sách thuốc đang dùng của từng người.
• Thông tin dị ứng thuốc của từng người.

Hai mục cuối quan trọng không kém gì thuốc. Không nên trữ kháng sinh trong nhà.

Thông tin cần có sẵn

• Cân nặng mới nhất của từng trẻ.
• Sổ tiêm chủng của con để ở chỗ dễ lấy.
• Số điện thoại phòng khám và bệnh viện gần nhà.
• Địa chỉ nơi khám ngoài giờ gần nhất.
• Thông tin bảo hiểm.

Chuẩn bị vào một ngày yên ổn thì khi cần bạn không phải cuống.

Thói quen hằng ngày trong mùa

• Rửa tay thường xuyên, nhất là khi về nhà.
• Che miệng khi ho bằng khuỷu tay.
• Không dùng chung cốc chén thìa.
• Mở cửa thông thoáng vài lần mỗi ngày.
• Giữ độ ẩm phòng ngủ hợp lý.
• Không để ai hút thuốc trong nhà.

Giữ ấm đúng cách

Mặc nhiều lớp mỏng thay vì một lớp dày, để dễ điều chỉnh khi ra vào chỗ ấm lạnh khác nhau. Giữ ấm cổ, tay chân. Với trẻ, đừng ủ quá kín vì trẻ dễ nóng và ra mồ hôi, rồi mồ hôi thấm ngược lại làm lạnh.

Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột

Từ phòng điều hoà lạnh ra ngoài trời nóng và ngược lại. Hãy để cơ thể thích nghi dần, và với trẻ thì đặc biệt chú ý khi ra vào xe có điều hoà mạnh.

Khi trong nhà có người ốm

• Người bệnh dùng cốc, khăn, bộ đồ ăn riêng.
• Rửa tay sau mỗi lần tiếp xúc.
• Lau tay nắm cửa, công tắc, mặt bàn, điều khiển từ xa.
• Mở cửa cho phòng thông thoáng.
• Hạn chế tiếp xúc gần với trẻ nhỏ và người cao tuổi.
• Người bệnh nghỉ ở nhà nếu công việc cho phép.

Phân công trong nhà

Khi có người ốm, hãy thống nhất ai là người chăm chính, ai lo việc nhà, ai đưa đón con. Ghi lại thuốc đã cho ai vào lúc nào. Sự lộn xộn trong những ngày này là nguyên nhân của nhiều sai sót về thuốc.

Kế hoạch cho trẻ đi học

Chuẩn bị trước phương án cho những ngày con phải nghỉ: ai trông, ai đón, làm việc tại nhà được không. Có kế hoạch sẵn giúp bạn quyết định dựa trên sức khoẻ của con thay vì dựa trên áp lực công việc buổi sáng hôm đó.

Bảng dấu hiệu dán lên tủ lạnh

Viết ra danh sách ngắn các dấu hiệu cần đi khám ngay cho cả người lớn và trẻ em, kèm số điện thoại cơ sở y tế gần nhà. Dán ở chỗ dễ thấy. Khi đang lo thì không ai nhớ được danh sách trong đầu.

Nhóm cần chú ý hơn trong mùa

• Trẻ nhỏ, đặc biệt dưới ba tháng.
• Người cao tuổi.
• Phụ nữ mang thai.
• Người có bệnh phổi, tim, tiểu đường.
• Người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch.

Với các nhóm này, hãy hạ ngưỡng đi khám và chủ động hỏi bác sĩ về các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Đừng tự mua kháng sinh dự phòng

Đây là thói quen phổ biến vào đầu mùa và hoàn toàn nên bỏ. Phần lớn các đợt là do virus, kháng sinh không phòng được, và việc trữ sẵn chỉ khiến bạn tự dùng khi không cần.

Kiên trì với những việc nhỏ

Không việc nào trong bài này tạo khác biệt sau một tuần. Nhưng cả nhà cùng làm đều trong một mùa thì số đợt ốm giảm rõ, và những đợt có xảy ra cũng bớt hỗn loạn hơn.

Tóm lại

Chuẩn bị trước mùa: hỏi bác sĩ về tiêm chủng, rà soát tủ thuốc, chuẩn bị thông tin y tế của cả nhà, và dán bảng dấu hiệu lên tủ lạnh. Trong mùa: rửa tay, thông thoáng, giữ ẩm phòng ngủ, không dùng chung đồ ăn uống. Và khi có người ốm, hãy phân công rõ ràng thay vì xoay xở lộn xộn.

Câu hỏi thường gặp