Bạn hít vào khoảng hai mươi nghìn lần mỗi ngày, phần lớn trong nhà và nơi làm việc. Chất lượng không khí ở hai nơi đó ảnh hưởng tới cổ họng nhiều hơn bất kỳ loại thuốc nào, và nó là thứ bạn điều chỉnh được.
Khói thuốc: yếu tố có hại rõ nhất
Cả hút trực tiếp lẫn hít thụ động đều gây kích thích niêm mạc đường hô hấp và làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Với trẻ nhỏ, khói thuốc thụ động liên quan tới nhiều vấn đề hô hấp và tai mũi họng.
Nếu trong nhà có người hút, việc chuyển ra ngoài trời tạo khác biệt lớn. Nhưng khói còn bám trên quần áo và tóc, nên hãy thay áo và rửa tay trước khi bế trẻ. Bỏ hẳn vẫn là lựa chọn tốt nhất cho cả nhà.
Độ ẩm phòng ngủ
Không khí quá khô làm niêm mạc họng mất nước, và bạn thức dậy với cảm giác rát. Điều hoà và quạt thổi thẳng đều làm khô. Cách khắc phục: đặt chậu nước trong phòng, dùng máy tạo ẩm nếu có, không để nhiệt độ quá thấp, chỉnh hướng gió không thổi vào mặt.
Nhưng cũng đừng quá ẩm, vì ẩm mốc lại là tác nhân gây dị ứng. Cảm giác buổi sáng của bạn là chỉ dấu tốt để điều chỉnh.
Thông thoáng
Phòng đóng kín cả ngày với điều hoà tích tụ bụi và các chất từ đồ nội thất. Hãy mở cửa vài lần mỗi ngày trong ít phút, vào lúc không khí ngoài trời sạch nhất. Đây là việc không tốn gì và có tác dụng thật.
Bụi trong phòng ngủ
- Giặt ga, vỏ gối, vỏ chăn thường xuyên bằng nước nóng.
- Hút bụi đều đặn, nhất là thảm và rèm.
- Giảm đồ vật bám bụi trong phòng ngủ: thú bông, sách để hở, đồ trang trí nhiều chi tiết.
- Lau bằng khăn ẩm thay vì quét khô làm bụi bay lên.
- Không để vật nuôi ngủ trong phòng ngủ nếu có người dị ứng.
Bạn ở trong phòng ngủ khoảng một phần ba cuộc đời, nên đây là căn phòng đáng đầu tư công sức nhất.
Nấm mốc
Các mảng mốc trên tường, trong nhà tắm, sau tủ là nguồn gây dị ứng và kích thích hô hấp. Hãy xử lý sớm và tìm nguyên nhân ẩm thay vì chỉ lau bề mặt. Thông gió nhà tắm sau khi tắm là việc đơn giản mà hiệu quả.
Điều hoà
- Vệ sinh lưới lọc định kỳ theo hướng dẫn.
- Không để nhiệt độ quá thấp.
- Chỉnh hướng gió không thổi thẳng vào người.
- Tắt và mở cửa thông thoáng vào giờ nghỉ nếu có thể.
- Kết hợp với biện pháp giữ ẩm.
Lưới lọc bẩn vừa làm máy kém hiệu quả vừa phát tán bụi vào phòng.
Ô nhiễm ngoài trời
Nếu bạn ra đường nhiều, hãy đeo khẩu trang phù hợp, nhất là vào những ngày chất lượng không khí kém và giờ cao điểm. Chọn tuyến đường ít khói bụi hơn nếu có thể, và hạn chế vận động mạnh ngoài trời vào những ngày ô nhiễm.
Môi trường làm việc
Nếu bạn làm việc trong môi trường nhiều bụi, khói hàn, hơi hoá chất hoặc sơn, hãy dùng bảo hộ đúng cách và đúng loại. Nếu triệu chứng của bạn nặng lên vào ngày đi làm và đỡ vào cuối tuần, đó là manh mối rất rõ và nên nói với bác sĩ.
Bếp và khói nấu ăn
Khói dầu mỡ khi chiên rán cũng gây kích thích đường hô hấp. Hãy dùng máy hút mùi, mở cửa thông thoáng khi nấu, và tránh để trẻ nhỏ ở trong bếp khi đang chiên rán nhiều.
Nhang và các loại đốt trong nhà
Khói từ nhang, nến thơm, và các loại đốt khác cũng chứa hạt nhỏ gây kích thích. Nếu trong nhà có người hay đau họng hoặc có bệnh hô hấp, hãy giảm bớt và bảo đảm thông thoáng khi dùng.
Thở bằng mũi thay vì miệng
Mũi làm ấm, làm ẩm và lọc không khí. Nếu bạn thường xuyên nghẹt mũi và phải thở bằng miệng, việc xử lý nguyên nhân nghẹt mũi có ích cho họng hơn bất cứ biện pháp nào khác. Hãy đi khám nếu tình trạng kéo dài.
Bắt đầu từ đâu
Nếu phải chọn ba việc, hãy chọn: loại bỏ khói thuốc trong nhà, giữ độ ẩm phòng ngủ hợp lý, và giặt ga gối thường xuyên. Ba việc này cho kết quả rõ nhất với công sức bỏ ra.
Theo dõi xem có khác không
Ghi lại mức độ khó chịu mỗi sáng trong hai tuần trước và sau khi thay đổi. Nếu bạn thấy khác biệt, đó là động lực để duy trì. Nếu không, hãy nghĩ tới các nguyên nhân khác và đi khám.
Tóm lại
Loại bỏ khói thuốc, giữ độ ẩm phòng ngủ hợp lý, mở cửa thông thoáng vài lần mỗi ngày, giặt ga gối đều đặn, vệ sinh lưới lọc điều hoà, và xử lý nấm mốc. Nếu triệu chứng của bạn thay đổi theo môi trường làm việc, hãy nói với bác sĩ vì đó là manh mối quan trọng.
Câu hỏi thường gặp
Phòng ngủ nên để độ ẩm thế nào?
Đủ ẩm để bạn không thức dậy với họng khô rát, nhưng không ẩm tới mức gây nấm mốc. Nếu không có máy đo, hãy dùng chính cảm giác buổi sáng làm chỉ dấu và điều chỉnh dần.
Hút thuốc ngoài ban công có đủ an toàn cho trẻ không?
Tốt hơn nhiều so với hút trong nhà. Nhưng khói còn bám trên quần áo và tóc, nên hãy thay áo và rửa tay trước khi bế trẻ nhỏ. Bỏ hẳn vẫn là lựa chọn tốt nhất.
Máy lọc không khí có cần thiết không?
Có thể có ích ở nơi ô nhiễm hoặc với người dị ứng, nhưng nó không thay được việc thông thoáng, giặt ga gối và loại bỏ khói thuốc. Hãy làm những việc cơ bản trước.
Nên mở cửa thông thoáng vào lúc nào?
Vào lúc không khí ngoài trời sạch nhất, thường là sáng sớm hoặc chiều muộn, tránh giờ cao điểm giao thông. Mở vài lần mỗi ngày trong ít phút là đủ.