Ban ngày còn chịu được, tới nửa đêm thì rát tới mức tỉnh giấc, và sáng dậy thì họng như dán lại. Đây là mô tả rất quen thuộc, và nó có những lý do cụ thể mà phần lớn đều can thiệp được.
Vì sao ban đêm nặng hơn
- Nằm ngang. Dịch từ mũi chảy xuống thành sau họng nhiều hơn, gây kích thích và ho.
- Thở bằng miệng. Nếu nghẹt mũi, bạn thở qua miệng suốt đêm và họng khô đi.
- Không khí khô. Điều hoà hoặc quạt thổi thẳng làm giảm độ ẩm.
- Ít nuốt hơn. Khi ngủ bạn nuốt ít, nên nước bọt không giữ ẩm cho họng như ban ngày.
- Trào ngược. Tư thế nằm làm dịch dạ dày dễ trào lên hơn.
Thường không phải một nguyên nhân mà là vài thứ cộng lại.
Giữ độ ẩm trong phòng
Dùng máy tạo ẩm nếu có. Nếu không, đặt một chậu nước trong phòng, hoặc phơi một chiếc khăn ẩm. Không để nhiệt độ điều hoà quá thấp, và chỉnh hướng gió để không thổi thẳng vào mặt.
Để nước cạnh giường
Đơn giản nhưng hiệu quả. Khi tỉnh dậy vì khô họng, uống một ngụm nhỏ rồi ngủ tiếp. Đừng nhịn vì ngại dậy, vì họng khô sẽ làm bạn tỉnh nhiều lần hơn.
Thông mũi trước khi ngủ
Đây là can thiệp có hiệu quả rõ nhất mà ít người nghĩ tới. Nếu bạn nghẹt mũi, hãy hỏi dược sĩ về cách làm thông mũi phù hợp, ví dụ rửa mũi bằng nước muối sinh lý trước khi đi ngủ. Thở được bằng mũi thì họng không bị khô suốt đêm.
Kê cao đầu giường
Với người có chảy dịch mũi sau hoặc trào ngược, việc nằm hơi dốc giúp rõ rệt. Cách tốt là kê cao phần đầu giường lên một chút thay vì chồng nhiều gối, vì chồng gối làm gập cổ và có thể gây mỏi.
Không ăn sát giờ đi ngủ
Nếu bạn nghi có yếu tố trào ngược, hãy để một khoảng vài giờ giữa bữa ăn cuối và lúc nằm. Tránh ăn no, đồ nhiều dầu mỡ, rượu bia vào buổi tối.
Tránh những thứ làm khô thêm
- Rượu bia buổi tối.
- Hút thuốc.
- Cà phê muộn, vì nó cũng ảnh hưởng tới giấc ngủ.
- Quạt thổi thẳng vào mặt cả đêm.
Súc họng trước khi ngủ
Súc nước muối loãng trước khi đi ngủ giúp nhiều người dễ chịu hơn trong những giờ đầu. Làm đúng cách theo hướng dẫn, và nhớ nhổ ra chứ không nuốt.
Về thuốc dùng buổi tối
Nếu bạn định dùng thuốc giảm triệu chứng để ngủ được, hãy hỏi dược sĩ loại phù hợp và thời điểm dùng. Nói rõ bạn đang dùng thuốc gì khác. Với trẻ nhỏ, đừng tự dùng thuốc ho mà chưa hỏi bác sĩ nhi.
Ho về đêm
Ho nhiều về đêm thường liên quan tới dịch chảy xuống họng khi nằm. Kê cao đầu, thông mũi trước khi ngủ, và giữ phòng đủ ẩm thường giúp. Nếu ho kéo dài nhiều tuần, hãy đi khám để tìm nguyên nhân thay vì chỉ dùng thuốc ho.
Với trẻ nhỏ
Giữ phòng đủ ẩm, không để điều hoà quá lạnh, cho uống nước trước khi ngủ nếu trẻ đã đủ tuổi. Với trẻ ngạt mũi, hỏi bác sĩ nhi về cách làm thông mũi an toàn theo tuổi. Đừng tự dùng thuốc của người lớn cho trẻ.
Khi nào không phải chuyện chăm sóc tại nhà
- Khó thở khi nằm, phải ngồi dậy mới thở được.
- Ngáy rất to kèm những lúc như ngừng thở.
- Không nuốt được nước bọt, chảy nước dãi.
- Đau tăng dữ dội, lệch hẳn một bên.
- Sốt cao kèm li bì.
Nhóm này cần đi khám ngay, không chờ tới sáng.
Nếu đêm nào cũng vậy dù không ốm
Nếu bạn thức dậy với họng khô rát gần như mỗi sáng, kéo dài nhiều tuần, thì đây không còn là chuyện một đợt viêm họng. Hãy nghĩ tới nghẹt mũi mạn tính, trào ngược, hoặc vấn đề về hô hấp khi ngủ, và đi khám để tìm nguyên nhân.
Giấc ngủ là một phần của điều trị
Ngủ đủ giúp cơ thể hồi phục nhanh hơn. Vì vậy những việc giúp bạn ngủ được không chỉ để dễ chịu mà còn rút ngắn thời gian ốm. Đừng coi nhẹ phần này.
Tóm lại
Ban đêm nặng hơn vì nằm ngang, thở bằng miệng, không khí khô và ít nuốt. Hãy giữ phòng đủ ẩm, để nước cạnh giường, thông mũi trước khi ngủ, kê cao đầu giường, và không ăn sát giờ nằm. Nếu tình trạng lặp lại mỗi sáng dù không ốm, hãy đi khám tìm nguyên nhân.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao đau họng hay nặng hơn về đêm?
Nhiều yếu tố cộng lại: nằm ngang khiến dịch mũi chảy xuống họng nhiều hơn, thở bằng miệng khi nghẹt mũi làm khô họng, phòng điều hoà khô, và bạn ít nuốt hơn khi ngủ nên họng khô hơn.
Kê cao đầu có giúp không?
Với nhiều người thì có, nhất là khi kèm chảy dịch mũi sau hoặc trào ngược. Tốt hơn là kê cao phần đầu giường thay vì chồng nhiều gối, vì chồng gối làm gập cổ.
Có nên uống nước lúc nửa đêm không?
Hoàn toàn nên nếu bạn tỉnh dậy vì khô họng. Để sẵn một cốc nước cạnh giường và uống từng ngụm nhỏ.
Ho nhiều về đêm không ngủ được thì làm gì?
Hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ, vì cách xử lý phụ thuộc vào nguyên nhân gây ho. Đừng tự dùng thuốc ho cho trẻ nhỏ mà chưa hỏi bác sĩ nhi.