Thuốc thừa, đơn cũ và chia thuốc cho người nhà

Gần như nhà nào cũng có một ngăn kéo hoặc một chiếc hộp đựng đủ loại thuốc còn dở từ những đợt ốm trước. Nó tồn tại vì lý do rất hợp lý: tiếc của, và phòng khi cần. Nhưng ba thói quen quanh chiếc hộp đó đều gây hại.

Thói quen thứ nhất: giữ thuốc thừa

Thường xảy ra khi người bệnh ngưng thuốc lúc thấy đỡ. Vấn đề bắt đầu từ chính việc ngưng sớm đó, rồi kéo theo việc trữ thuốc.

Số thuốc còn lại không đủ cho một đợt điều trị đúng. Nó có thể quá hạn hoặc biến chất do bảo quản không đúng. Và nguy hiểm nhất: có sẵn thuốc trong nhà khiến bạn tự xử lý thay vì đi khám khi thật sự cần.

Thói quen thứ hai: dùng lại đơn cũ

Đơn thuốc được kê cho một tình trạng cụ thể, ở một thời điểm cụ thể, dựa trên thăm khám tại thời điểm đó. Lần này triệu chứng có thể giống nhưng nguyên nhân khác, hoặc sức khoẻ bạn đã thay đổi, hoặc bạn đang dùng thêm thuốc khác.

Với kháng sinh, việc này còn góp phần vào kháng thuốc.

Thói quen thứ ba: chia thuốc cho người nhà

Đây là thói quen xuất phát từ lòng tốt và cũng là thói quen tệ nhất trong ba. Người thứ hai có thể mắc nguyên nhân khác, cần loại khác hoặc liều khác. Và vì chia đôi nên cả hai người đều dùng dở dang, không ai đạt mục tiêu điều trị.

Với trẻ em thì càng nguy hiểm, vì liều tính theo cân nặng và dạng bào chế khác hẳn người lớn.

Vì sao ba thói quen này bền tới vậy

Vì chúng có vẻ hợp lý về kinh tế và vì trải nghiệm cá nhân có vẻ ủng hộ. Người ta từng chia thuốc cho nhau và thấy ai cũng khỏi, nên tin rằng cách đó đúng. Phần lớn các đợt đó lẽ ra tự khỏi mà không cần thuốc.

Làm gì với thuốc không dùng nữa

Đừng vứt lẫn vào rác sinh hoạt, đừng đổ xuống bồn cầu. Hãy hỏi nhà thuốc về việc thu gom thuốc bỏ đi; nhiều nơi có thể hướng dẫn hoặc tiếp nhận. Đây là việc nhỏ và đúng đắn về môi trường.

Rà soát tủ thuốc định kỳ

• Đặt lịch rà soát vài tháng một lần.
• Bỏ mọi thứ hết hạn hoặc không còn nhãn.
• Bỏ thuốc đổi màu, đổi mùi, vón cục, chảy nước.
• Bỏ mọi kháng sinh còn dở.
• Giữ lại vỏ hộp và tờ hướng dẫn của những thứ còn dùng.

Tủ thuốc gia đình nên có gì

• Nhiệt kế.
• Bông, gạc, băng dính y tế, dung dịch sát khuẩn vết thương.
• Nước muối sinh lý để rửa mũi và rửa mắt.
• Các thuốc thông thường mà bạn đã hỏi dược sĩ và biết cách dùng.
• Danh sách thuốc đang dùng của từng người trong nhà.
• Thông tin dị ứng thuốc của từng người.

Hai mục cuối quan trọng không kém gì thuốc, nhất là khi phải đi cấp cứu gấp.

Không nên trữ kháng sinh

Đây là nguyên tắc đơn giản. Kháng sinh là thuốc kê đơn, cần được chỉ định sau khi khám. Trữ sẵn trong nhà chỉ tạo điều kiện cho việc tự dùng.

Bảo quản đúng cách

Nhiều người để thuốc trong nhà tắm, nơi có độ ẩm và nhiệt độ thay đổi. Hãy để nơi khô mát, tránh ánh nắng, trong hộp riêng. Một số loại cần giữ lạnh; đọc kỹ hướng dẫn.

Để xa tầm tay trẻ em

Ngộ độc thuốc ở trẻ là tai nạn có thật và hay xảy ra với những hộp thuốc để tiện tầm tay trên bàn hoặc đầu giường. Hãy cất trong hộp có nắp, đặt cao, và không để trẻ nhìn thấy người lớn uống thuốc như kẹo.

Khi nghi trẻ uống nhầm thuốc

Đưa đi khám ngay và mang theo vỏ hộp hoặc lọ của thứ trẻ có thể đã uống. Đừng tự gây nôn khi chưa có hướng dẫn. Thông tin về loại thuốc và lượng có thể đã uống là thứ quan trọng nhất cho bác sĩ.

Với người cao tuổi trong nhà

Nhóm này dùng nhiều thuốc và dễ nhầm. Hãy dùng hộp chia theo ngày và theo buổi, ghi rõ nhãn, và nhờ bác sĩ hoặc dược sĩ rà soát toàn bộ định kỳ. Việc rà soát này thường phát hiện thuốc trùng hoặc thuốc đã ngưng mà vẫn uống.

Nói với cả nhà

Ba thói quen trên là chuyện của cả gia đình chứ không của riêng ai. Hãy thống nhất một nguyên tắc chung: không dùng thuốc của người khác, không dùng đơn cũ, không tự mua kháng sinh, và ai ốm thì đi khám.

Tóm lại

Đừng giữ thuốc thừa, đừng dùng lại đơn cũ, đừng chia thuốc cho người nhà. Rà soát tủ thuốc định kỳ, bỏ thứ hết hạn qua nhà thuốc, không trữ kháng sinh, bảo quản đúng cách và để xa tầm tay trẻ em. Giữ sẵn danh sách thuốc và thông tin dị ứng của từng người trong nhà.

Câu hỏi thường gặp