Đau họng ở người có bệnh nền: vì sao phải cẩn thận hơn

Phần lớn lời khuyên về đau họng viết cho người lớn khoẻ mạnh: theo dõi vài ngày, chăm sóc tại nhà, đi khám nếu không đỡ. Với một số nhóm, lời khuyên đó không áp dụng được. Bài này nói về những nhóm cần hạ ngưỡng đi khám.

Những nhóm cần cẩn thận hơn

• Người có bệnh tiểu đường.
• Người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc đang hoá trị.
• Người có bệnh tim, phổi, thận mạn tính.
• Người có tiền sử thấp tim hoặc bệnh van tim.
• Người cao tuổi.
• Phụ nữ mang thai.
• Trẻ nhỏ.
• Người đã cắt lách hoặc có rối loạn miễn dịch.

Vì sao ngưỡng phải thấp hơn

Ba lý do. Khả năng chống lại nhiễm trùng có thể kém hơn. Diễn biến có thể nhanh hơn và biểu hiện bên ngoài có thể mờ nhạt hơn thực tế. Và nhiều thuốc thông thường có thể không phù hợp, nên việc tự mua ở nhà thuốc rủi ro hơn.

Với người tiểu đường

Khi ốm, đường huyết thường biến động dù bạn ăn ít hơn. Hãy theo dõi sát hơn trong những ngày này và liên hệ bác sĩ nếu thấy bất thường. Đừng tự ngưng thuốc điều trị tiểu đường vì ăn ít, mà hãy hỏi bác sĩ cách xử lý.

Với người dùng thuốc ức chế miễn dịch

Nhóm này cần đi khám sớm với bất kỳ dấu hiệu nhiễm trùng nào, kể cả khi triệu chứng có vẻ nhẹ. Hãy nói rõ ngay từ đầu buổi khám rằng bạn đang dùng thuốc gì, vì điều đó thay đổi hoàn toàn cách đánh giá.

Với người có tiền sử thấp tim hoặc bệnh van tim

Đây là nhóm có lý do riêng để không bỏ qua một đợt đau họng. Hãy nói rõ tiền sử này mỗi lần đi khám, và hỏi bác sĩ về kế hoạch theo dõi lâu dài nếu bạn chưa có.

Với phụ nữ mang thai

Đừng tự dùng bất cứ thuốc nào, kể cả thuốc không kê đơn, viên ngậm, xịt họng hay thảo dược. Hãy hỏi bác sĩ. Các biện pháp không dùng thuốc thì luôn an toàn: uống đủ nước, nghỉ ngơi, giữ phòng đủ ẩm, ăn đồ mềm dễ nuốt.

Với người cao tuổi

Người cao tuổi có thể không sốt rõ dù đang nhiễm trùng, và biểu hiện đầu tiên đôi khi là lú lẫn, ăn kém, hoặc mệt bất thường. Người nhà nên chú ý những thay đổi này thay vì chỉ nhìn vào nhiệt kế.

Với người cao tuổi dùng nhiều thuốc

Nguy cơ tương tác cao hơn, và nguy cơ trùng hoạt chất cũng vậy. Hãy mang toàn bộ danh sách thuốc hoặc ảnh chụp các hộp mỗi lần đi khám. Đừng để bác sĩ phải dựa vào trí nhớ.

Những thông tin cần nói với bác sĩ

• Toàn bộ bệnh nền đang có.
• Tất cả thuốc đang dùng, kể cả thuốc bổ và thảo dược.
• Tiền sử dị ứng thuốc.
• Đang mang thai, nghi có thai, hoặc cho con bú.
• Đang điều trị gì ở nơi khác.
• Từng có biến chứng sau nhiễm trùng chưa.

Sáu thông tin này nên được nói ngay đầu buổi khám, không đợi được hỏi.

Chuẩn bị sẵn một tờ thông tin

Với người có nhiều bệnh nền, hãy làm sẵn một tờ ghi: bệnh đang có, thuốc đang dùng, dị ứng, bác sĩ đang theo dõi và số liên hệ. Chụp ảnh lưu trong điện thoại và để một bản trong ví. Khi cần đi khám gấp thì không ai có thời gian soạn lại.

Đừng chờ đủ dấu hiệu mới đi

Các danh sách dấu hiệu nguy hiểm được viết cho người khoẻ mạnh. Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ, hãy đi khám khi có triệu chứng chứ đừng chờ tới khi khó thở hay không nuốt được.

Đừng tự mua thuốc ở nhà thuốc

Với nhóm này, việc tự mua có rủi ro thật vì tương tác thuốc và vì bệnh nền. Nếu bạn vẫn ra nhà thuốc, hãy nói rõ toàn bộ bệnh nền và thuốc đang dùng, và nghe theo nếu dược sĩ khuyên đi khám.

Phòng bệnh quan trọng hơn với nhóm này

• Rửa tay thường xuyên.
• Hạn chế tiếp xúc gần với người đang ốm.
• Không dùng chung đồ ăn uống.
• Tiêm chủng theo khuyến cáo và theo tư vấn của bác sĩ.
• Giữ bệnh nền được kiểm soát tốt.

Điểm cuối thường bị bỏ qua nhưng lại quan trọng nhất: bệnh nền kiểm soát tốt thì mọi đợt ốm đều nhẹ hơn.

Người chăm sóc cũng nên biết

Nếu bạn chăm người có bệnh nền, hãy nắm danh sách dấu hiệu cần đưa đi khám và giữ sẵn thông tin thuốc của họ. Thay đổi về mức tỉnh táo, ăn uống, và số lần tiểu là những thứ đáng chú ý nhất.

Tóm lại

Với người có bệnh nền, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ, hãy hạ ngưỡng đi khám và đừng tự mua thuốc. Chuẩn bị sẵn một tờ thông tin về bệnh nền, thuốc đang dùng và dị ứng. Và nhớ rằng ở nhóm này, biểu hiện bên ngoài có thể nhẹ hơn thực tế.

Câu hỏi thường gặp